30.5 C
Tura

Tipangenggipa chibima-ko tangchaatpilna EKH-ni song damsani manderang chibima joljol te·rik biapngrangko ge·a

Must read

Shillong,  Nov 14: East Khasi Hills a·jani Mawkynrew Block-ni ning·tugipa biapo donggipa Nongpyrdi minggipa songni manderang, an·tangtangni pangchake janggi tanggipa chibimani tipangenganiko nikon, a·palchini darangni dakchakanikoba nisengsoe dongjaha. Uamang an·tangtangni biaptango, an·tangtangni u·ianichi ku·mong-nangrime tipangenggipa chibimako tangchaatpilna te·rik bolrangko ge·na a·bachengaha.

Songo songdonggipa chu·gimik sak 463 manderangsan dongaia aro uamang ge·a-gamanio pangchake janggi tanggiparang ong·a. Uamang me·su baganrangko daka jeon uamang joltango man·gipa me·surang aro burungni me·surang jekai matchaduri aro Jali-rangko ge·a. Bang·a manderangan pan-rangko ge·e janggi tangani cholko daka, aro dingtang dingtang me·surang jekai ka·rek, ta·a, rasin chisik, te·mit aro jal·ikrangko ge·a. Ia songo, burung aro chiring-chibisikrang ge·sa-ge·gipino pangchakgrika – ianoni mingsa nisianiko man·na a·bachengode, pilakan neng·nikanirangko man·a.

Advertisement

NESFAS-ni (North East Society for Agroecology Support) People’s Perspective Landscape Management Plan (PPMLP) session-ko ong·aton ia neng·nikaniara mikkangchina namen kengnigipa ong·a ine manderang u·ina man·aha. Uamang an·tangni ong·telaigipa gam-jinrang jekai burung-bolgrimrang, chiring-chibisikrang, burungni me·su-samjakrang aro ge·a-gamani bewalrangko sechimonge nion, namen jajrengani katta nabaaha: songni manderangni pangchake janggi tanggipa Wah Umsot chibimani tipanina kenani ong·enga ine uamang nikna man·aha.

Chasongni chasongna, Wah Umsot-ko uamang ringani chi, aua-miksuani aro salantini kamrangna jakkalbaenga. Indiba adita bilsirangoni uni chi-rang, mongsongbate sin·karini somoirango ka·sine ka·sine komirorona a·bachengaha. Songni manderang chi rikamo a·a rurongani, bol-wa·arangni komiangani aro a·arangni nakatbataniko nikna man·aha. Burung-bolgrimrang komiangroroon, a·ningni chirang komia, uandake ka·sine ka·sine chi tipangaona sokani kengni sokbaa.

In Meghalaya’s East Khasi Hills, a tiny village turns to banana trees to revive a dying river

Songni manderang ia obostarangni gimin jinma chanchirimaha. Mande jelbra-jelsuanichi a·ba cha·na burungrangko bang·bate bol-wa·a den·e galna nangaha. Manderangni a·kanggimin baganrango bolrangko den·na mamung beng·anirang dongjaha. Ka·sine ka·sine Wat Umsot-ni wilwilao donggipa burung-bolgrimrang gimaaha.

Ta·raken maikoba dakna nangengaha ine nike, Nongpyrdi-ni Biodiversity Management Committee-ni (BMC) me·chikrang aro member-rang skanggipa ja·kuko de·aha. August 16, 2025-o uamang pang-80 te·rik chararangko ra·e chibimani rikamo ge·aha.

Ia te·rikrangara skangoni ge·baenggipa biaptango man·gipa kait rem aro kait san minggipa rokomrang ong·a jeni ja·dilrangan chatdikdik dake chi rakkina man·a. Biterangba nangani gimin uarang samtangtangnasan namanikoba ra·baaija indiba cha·a-ringaninaba dakchakaniko on·a.

Ia te·rik bolrangko ge·aniara samtangtangko ripinganisan ong·aija indiba jinmani ku·mong-nangrime ja·ku de·aniko parakatani ong·a. Ia te·rik bolrangni dal·rorobaanirangko nirokna aro simsakna ine BMC-ni member-rang re·angrokroke nianirangko dakna tik ka·aha.

Advertisement

“Batanggimin adita ja-rangoni chinga songni manderang baksa kam ka·enga aro uamang chingni kamrangna namen gisik nanganirangko mesokaha. An·tangtangni samtangtangko ripingna aro ong·telaigipa gam-jinrangko mikkangchina simsake jakkalna uamangni on·kange kam ka·aniara aiao inmanpila,” ine NESFAS-ni Associate Naphishisha Nongsiej parakataha.

“Chanchirimanirangko dakanichi aro NESFAS-ni dilanichi chinga chibima rikam joljol te·rik bipangrangko ge·na tik ka·aha. Uarang bang·aan name chaenga. Chinga uarangko nirokani aro simsakaniko dakangkugen ineba chanchie donmanaha,” ine songni Nokma Teilang Nongrum aganangskaaha.

Nongpyrdi-ni bang·a a·arangni manderangni a·kanggimin ong·ani gimin, baganrangko dakna mamung champeangni niam dongja. Uni gimin NESFAS aro songni-nokni manderang ia a·a nokgiparang baksa bakrime Wah Umsot-ni rikamo donggipa bolrangko den·e galjana aro bate nisiroroaniko champengna kam ka·enga.

Na·simang iakoba nina man·gen: 

Na·simang iakoba poraina man·gen: Williamnagar-ni Loyola Sec School-o Children’s Day-ko an•saobee mania

na·simang hubnetwork.in, oniko video-ko niangan baksa poraina man·gen.

Chingko ka·mao mesokgipa social mediarango jarikna man·gen:-

Twitter- twitter.com/nemediahub

Youtube channel- www.youtube.com/@NortheastMediaHub2020

Instagram- www.instagram.com/ne_media_hub

More articles

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.

-->
-->

Latest article