– Chaitanya Awasthi, IAS, SDO (C), Patharkhmah.
Civil servant ong·e kam ka·on, chingni dangdike on·ani somoio chinga chingni poraie aro mikosto ka·e man·giminrangoniko bang·a obostarangkon mikrontangchi nikna cholko man·a. Salgipeng aro Salgro-ni mandir-rangko rikani bewalrangko nikaoni, songsalo neng·nikanirang aro namroro-silroroanirangko nikani baksa a·songni niamrangko on·tisamang dingtangatanichi an·chingni sub division ba a·jao mai obostarangko ra·baa uarangko nikna man·a. Indake ong·genchimoba, iarang pilakan an·chingni Niam Bidik-ni Preamble-ni skanggipa ritingni bimang ong·aniko nikani baksa mamungkoba tona amja. Meghalaya a·doko songdonggiparang iako bang·bate nikna man·a.
Angko bang·a changon manderang, “A·songni dambebatgipa a·doko kam ka·o maidake nika?” ine sing·ronga. Ia a·doko 49% na baten bilsi 20-na komia aro 74% na baten bilsi 35-na komia. Anga ka·dingsmite, “Ian angko namen bil gnangate aro miksongani gnang ong·ate nika. Ian ong·ronggijagipa ong·a” ine aganchakronga. Dingtanganiko ra·bana man·batgipa chasongni manderangna kam ka·anichi bil gnangbate nika. Je ja·kuko de·oba ia chasongni manderangnan ong·bataia. An·ching da·alo je rai-ko, namako ba namgijako ra·a, uarangni bitekoba uamang man·a. Uamang ku·rangni gam·ana kattarangko aganaija indiba uamangko an·tangtangko an·tangtangna kam ka·chinaba aganna ba ge·etna man·a. Uamang kamtangko jako ra·e ka·na kenja aro pangnan dostangko ku·rachakna aro sakgipinko agane ra·naba pa·giparang ong·a.

Iandakgipa mingsa obosta Patharkhmah subdivision-o ong·aha. Meghalaya-ni Ri Bhoi a·jani Saliramchipak donggipa ia gitalgipa subdivision Assam aro Meghalaya-ni sima ario ong·a aro ia biapo chasongtanggita somoitanggita re·a. Uni sima ario donggipa a·jarangni ta·rake sal re·atenganina uamang jajrengja, uni jangchi gita re·anggipa rama mongsonggipa antidamrangona soka, indiba Patharkhmah-de ia biaprang baksa apsan gadango re·na skelataniko man·ja. Umshait chibima-ni kosako culvert donggipa chin-ko donanichi ia jolni manderang officer-rangko aro gipin manderangko rimchaksoa. Ia chibimani sepango bang·a dokkanrang donga aro bang·a chadamberangan uano roe somoirangko re·atronga. Ia chibimao namen nitobegipa sal napaniko nikna man·a. Anga angni re·bapilani somoirango garioni ong·kate uko nironga. Kosakgilgilao bamen nitoanirangko nikatgenchimoba, ka·machiko nionatode namen dingtanganiko nikna man·a. Frankenstein-ni na·tokrang gita chibimani kosako plastikrangni balboaniko nikna man·a, chisamo ro·ong chonchongiparangni pal jabolrang donga, aro uno a·rongrong dakanggipa gita chibimaona jabolrangni jokanganiko nikna man·a. Ian namen nina nitogijagipa ong·a.
Uandake ua biapo jabol galanirangko dakjachina gong·raken ge·etaniko on·ataha aro uko ja·rikjagenchimode rakgipa sastiko on·gen ine mikrakataha. Ia ge·etaniko on·atna soi ka·anikosan nangaia, ian altubegipa bak ong·a. Indiba namen neng·nnikgipa bakara chibimao dongsogimin jabolrangko galani, uko rongtalatani cholko sandianisa ong·a. Office-o kam ka·giparang chu·ongjani aro cholrang dongjani a·sel anga bang·e kamko ka·na man·jaha. Unosa Preamble-ni su·ugipa ritingrang angni gisikona sokbaaha- An·ching manderang. “Public-rang” “bakrime kam ka·genchimode” public office-ara maikai kam ka·giparang chu·onggija ong·na man·gen? Uandake anga ua songni dilgipa baksa agangrikaha aro chadambe dolrangko “uamangni chibima”-ko deragatna aganaha aro social club-rang aro organisation-rangko anti bon·ao re·baenba ong·telaigipa samtangtangni Meghalaya-na nitoaniko on·anina on·pilskachina aganaha.

Ia ja·ku de·ani namgipa biteko man·aha. Patharkhmah-o songdonggiparang Robibar pringo an·tangtangni long-pantrangko ja·skuona tem·doe, jakrango go·olrang aro atterangko ra·bite re·baaha. Uamang an·tangtangni mikkangchini chasongrangko nambatatna ine krengani gnang sokbatokaha. Adita kontarangni ja·mano, chibima jolrang gital gita ong·aha. Uni kosako balenggipa balwa namen ka·sinaha. Chi ning·ako rongtalani gimin u·isokpilaha. Sal napaniko nitobate nikaha. Songdonggipa manderangba jaktangtangchi kam ka·ani ja·mano gisiko kusiniko man·e ka·dingsmittokaha. Chibimani chirang mamung champengani gri jokangna man·aha. Patharkhmah-o dal·dalgipa tom·bimonganirang aro project-rang sokbaengon, kam ka·giparangko sandiani pal, namroro-silroroaniko ra·bana bakrimgiparangko sandigenchimode mandeko chu·onge man·aigen ine u·ie angaba gisik dongtoaha. Kamde matchotsrangkuja. Robert Frost-ni aganako ia obostani kri aganatskagenchimode, “And miles to clean, before we sleep”. Samtangtangko rongtalatna volunteer-rang chimongenga aro ru·utgijan ua jolgimikon rongtal-an·talatani aro nitodapatani kamrangko ka·anggen.
Angni office-oniko fund-rangko ge·sakoba am·jaha. Indiba, soi ka·gijagija (aro haida aganna nanggijagipa) lekka bichito, “Chingko gisik ra·anina mitela, Sir” ine seanikosa nikaha. Patharkhmah gita re·pakanggipa sorok gitan, angaba ia Robibar-o ong·anggiminko nie donggipasan ong·aiaha ine uamangde u·ija.
Seng Samla Shnong, Patharkhmah Youth Club aro Social Welfare Organisation-rangko mitela.
Na·simang iakoba nina man·gen:
Na·simang iakoba poraina man·gen: A·chik Literature Society-ni Regional Workshop-ko ong·ata
na·simang hubnetwork.in, oniko video-ko niangan baksa poraina man·gen.
Chingko ka·mao mesokgipa social mediarango jarikna man·gen:-
Twitter- twitter.com/nemediahub
Youtube channel- www.youtube.com/@NortheastMediaHub2020
Instagram- www.instagram.com/ne_media_hub


