Guwahati June 16: Climate change-ko warachakna aro cha·ani man·anirangko namdapatna Nagaland University-ni adita researcherrang Naga jatrangni itihasko ning·tue sandie nianirangko dakenga.
Ia project, hajalni hajal bilsirangna skang Nagalandni manderang maikai janggi tanga – maiko cha·a-ringa, ge·a-gama aro bilsi karini dingtangrorobaanio maiko daka pilakko u·ie ra·na jotton ka·enga. Uandake researcherrang manderangni da·o songdonggipa bang·a songrangni badeao donggipa biap gitchamrang aro songgitchamrangni gimin porae nianirangko dakenga.

Chengoni songdongbaenggipa manderangni dakbewalrangko mande ra·na ine, researchni gadangprakon songo donggipa manderang baksa bakrimenga aro uamangni itihasko agan-ritingbaanirangko knae ra·enga.
“Ian science aro biapni dakbewalrangko dondime kam ka·ani ong·a. Manderangko mikkangchi janggi tangna dakchakna ine anga batanggimin sal-somoirangni gimin skie ra·na skenga,” ine Nagaland Universityni skigipa Prof. Tiatosi Jamir talataha.
Ia sandie ra·anirangko Australian Research Council dakchakenga aro iano Indiam Australia, aro UK-ni u·i-ma·sigiparang donga. Una agreba, bakrimenggipa dolrangara University of Sydney, La Trobe University, University of York aro Birbal Sahni Institute of Palaeosciences.
Da·o dipet, Shamator a·jani Langa songni golporangko aro songko mande gri galchipe donani gimin manderangni agananirangko sandie ra·aha. A·mangrangko cho·e nion, chengo manderangni dongchakanirangko mesokaha aro sandigipa dolrang ia nikaniko manderangna mesokskana kan·dikgipa film ge·sako tariaha.

Meluru a·jani New Phor songoba songni manderang baksa sandianirangko dakenga.
Manderang maikai janggi tanga aro maiko cha·a u·ina gita sandigipa dolrang dingtang dingtang scientific cholrangko jakkalenga – jekai chengoni a·mangrang, bol-waarangni dongrikgiparang aro a·steni bosturangko nie-poraie ra·anirang.
Mingsa mongsonggipa sandie ra·aniara a·ba cha·ani dakbewal ong·a. Ia gamani bewalko bang·bata somoion samtangtangna namja ine agana indiba gital sandie nianirangni gitade, ian samtangtangna aro pilak janggi gnanggiparangna namgniko on·a aro ge·a-gamani bewalko ripina dakchaka.
Ia sandie ra·aniara, bilsi kari dingtangrorogenchimoba, nambatgipa aro pangkamgipa ge·a-gamani aro samtangtang baksa nangrime janggi tangani cholrangko on·e Nagalandna aro gipin songrangna dakchakani ong·gen.
Na·simang ia video-koba nina man·gen:
Na·simang iakoba poraina man·gen: AP-o niamgri dongdraenggipa manderangni kosako jegale AAPSU re·jomaa
na·simang hubnetwork.in, oniko video-ko niangan baksa poraina man·gen.
Chingko ka·mao mesokgipa social mediarango jarikna man·gen:-
Twitter- twitter.com/nemediahub
Instagram- www.instagram.com/ne_media_hub


