Guwahati, Nov 16: Chi bananirang ong·na namen kenani gnanggipa wari ine National Disaster Management Authority-ni (NDMA) dongimin Arunachal Pradesh-ni Dharkha Tso wari-ona sokange uni bidingo sandie nianiranko dakna National Centre for Polar and Ocean Research (NCPOR) aro Centre for Earth Sciences & Himalayan Studies-ni (CESHS) bakrimgimin manderangan skanggipa dol ong·aha.
Ia dal·begipa chu·sokaniara 4-gipa Khangri Glacier Scientific Expedition 2025-ni bak ong·a aro uko Arunachal Pradesh-ni Tawang a·jani diltugipa Mago Basin-o November 8 oni 14 tarikona dakangaha. Ia expedition-ara glacier ba skonggimin chirang, karirangni dingtangrorobaanichi ong·enggipa obostarang aro Himalaya-ni Salaram-ni suuriraragipa biaprango chi-ni dingtangrorobaanirangko nirokna ine miksonganio bilsianti ong·atenggipa programme ong·a.

Ia bilsio bak ra·giparang CESHS, NCPOR (Goa), Nagaland University, aro NERIST, Nirjuli-ni sak 11 scientist-rang aro engineer-rang ong·a. Ia kamko ru·uta bilsirangoni glaciologist-ni kamko ka·enggipa Dr. Parmanang Sharma (Scientist F, NCPOR) dakdilangaha aro CESHS-ni Cryosphere Division-ko dilenggipa Er. Nyelam Sunil dakchakangaha.
Suurirang namen onanichi uamang a·ao adita toe nianirangko dakna man·jagenchimoba, gital technology-chi tarigimin drone platform-rangko jakkale Kangri Glacier aro Rani Lake-rango rongtale map ka·bana man·aha.
Ia am·sandianio mongsonggipa bak-ara Rani Lake-ko mande gri sonar-ko jakkale bathymetric survey ka·anichi metre 20 tu·ao chini jonturangko nikanian ong·a – ian indake chugipa chi skonggipa biapo nikronggijani ong·a.
Am·sandianiko dakgipa manderang Automatic Weather Station (AWS) aro Automatic Water Level Recorder-oniko (AWRL) nangchongmotgipa ding·karini data-ko man·aha aro skonggimin chi-ni jronge jokanganirangko u·ina konta 24-na nie nianirangko dakangaha.

Ia expedition-ni mongsongbatgipa bak-ara NDMA-ni dongimin GLOF-ni kengnina Category B-o ong·gipa Arunachal Pradesh-ni skonggimin chi-rangoni wari ong·gipa dam 29-oni damsa, Dharkha Tso-ko skanggipa changna scientific scaling-ko ka·anian ong·a.
Dharkha Tso, Mirathang Valley-o 16,145 ft (4,921 m) chuao donga aro unona sokena rama altua dongja. Am·sandigipa dolrang Mago Chu chibimaoni 3.8 km ja·achi re·e, konta bonga ong·nasipile 1,710 chuaona gadoaha aro uno 700 metre-rangna kingking 3 ft-na baten ga·akdaldal chatgipa surirangko re·angaha. Ua ramarango oxygen-rang namen komia, a·silangrang chua, a·kuangrang apchona aro ramarang rimila.
Ia kenbeginigipa obostarangko chagronggenchimoba uamang a·a aro chi-ni kosako skanggipa aerial drone survey-ko ka·angaha – ian wari-ni gimin namedake am·sandiani aro kenna nanggnirangko u·ie ra·anina nangchongmotgipa dakna nanggni ong·a.

4-gipa Khangri Glacier Expedition-ko chu·soke dakanichi Himalaya jolo kengnirangko champengsoanina scientific pangchakaniko tarisona India-ni krenge kam ka·anirangko mesoka. Chimonggimin data ning·tubate am·sandianirangko dakanio dakchakanggen jekai skonggimin chini jreani, jronganirang, hydrometeorological bewalo sandianirang aro skonggimin chi-oni wari ong·bagiparangni dingtangrorobaani gimin am·sandie nianirang.
CESHS, Arunachal Pradesh-ni sorkari, NCPOR, Nagaland University, aro NERIST-ko, Himalaya-ni ga·nangbatgijagipa biaprango ia nangchongmotgipa mission-ko chu·sokatanina mitele aganangaha.
Na·simang iakoba nina man·gen:
Na·simang iakoba poraina man·gen: Aneesh Sangma Coorg-o ong·atgipa Robusta Rally-o cheanichi National Champion Title-ko man·taia
na·simang hubnetwork.in, oniko video-ko niangan baksa poraina man·gen.
Chingko ka·mao mesokgipa social mediarango jarikna man·gen:-
Twitter- twitter.com/nemediahub
Youtube channel- www.youtube.com/@NortheastMediaHub2020
Instagram- www.instagram.com/ne_media_hub


