30.2 C
Tura

Meghalaya-ni songrango an·seng-baljokaniko mangrakatanina VHC-rangni kam ka·anirang

Must read

-Dr. Marbabiang Syiemlieh

Senior Consultant, Gender & Social Mobilization, State Health Systems Resource Center (SHSRC)

Preety Syiemlieh

Junior Consultant, Gender & Social Mobilization, State Health Systems Resource Center (SHSRC)

2024 bilsio, Eastern West Khasi Hills a·jani song chongipa damsao, bi·sa sakgittamni ma·gipa, uni brigipa degipako an·o dongmitingo, an·tangko check-uprang ka·ena gong·jaha aro sanchakram biaprango bi·sa an·pakna namen jechakaha. Iani a·selara, uni dedrangko una agre nirokgipa dongjachim, aro noko an·pakani kengnirangni gimin ua name u·ijachim.

Village Health Council-ni (VHC) tom·anio, ua songni ASHA ia ma·gipani gimin janapahaon, VHC-ni memberrang iana kam ka·aha. Ua ma·gipani nokona re·ange VHC memberrang uko grongeaha aro uni nokni manderang baksaba agangrikaha. Sanchakram biaprango bi·sa an·pakani gamchatani gimin agane on·a baksana, mongsongbate ua ma·gipa an·chi komiani ba anemia sabisi dongani gimin uni an·o donganio bang·a kengchakanirang donga ine uamang talate on·aha. Indake uamang VHC fund-oniko tangka gong 1,150-ko bikote aro manderangoniko gildape, uni be·enna namnamgipa cha·anirangko ra·na dakchakna on·aha.

Bi·sa an·pakani sal soke ua ma·gipani be·eno neng·nikanirangko man·on, VHCni manderang uko Shillong-ona ra·angna gari-ko tik ka·na dakchakaha. Uamang NGO-rang baksa bakrime una an·chirangkoba sandiaha. Unon ua ma·gipa, mamung saa grigipa be·en an·senggipa bi·sako anpakaha. Songni manderangni ja·ku de·ani a·sel, ma·gipa aro degipa sakgnikon siaoniko jokatna man·aha.

Meghalaya a·doko an·seng-baljokanina VHC-rangni bakrime kamrangko chu·sokaniko ian mingsa mesokani ong·a.

Village Health Council-rangara mai?

Village Health Council-rangara 2022 bilsio Meghalaya Sorkari-ni a·bachengatgipa ong·a. Uamangni miksongani namen u·ina altugipa indiba bilakgipa ong·a: songni manderangko damsan rimbae an·seng-baljokanio neng·nikanirangni gimin agan-ku·pattie uarangko namatna kam ka·anian ong·a.

Song damprakan an·tangtangni VHC donga aro songprakoni nokdang ge-chikkungprakoni me·a aro me·chik brine nokni skotongrangko VHC-na seoka. Iani ning·o executive committee uamangko dila. Ia committee-o komibeoba sak-10 manderang dongna nanga, aro atagrikde me·chikrang ong·na nanga. Songni nokma committee-ni chairperson ong·gen aro songni Self-Help Group-ni (SHG)dilgipa co-chair ong·gen. Gipin memberrang-ara ASHA, Anganwadi worker, ANM aro skulni skigiparang ong·gen.

Meghalaya-o VHCrang maina gamchata?

An·chingni a·doko songrang dam-7,000 ong·nasipile donga. Ianoni 30% mangni gita diltugipa, wachio gari re·na man·gijagipa songrang ong·a. Atagrik songrangode sanchakram biapona gario re·angna minute 30 bate nanga. Indake ong·anichi, somoi gita sanna-bananiko dakna namen neng·nikaniko man·a.

Iandakgipa obostarango, songni manderangni dilani-ara, manderangna dakchakaniko on·anisan ong·aija indiba dakna nangchongmotgipa kam-ba ong·a.

Manderang an·tangtangni an·seng-baljokani bidingo neng·nikanirangko sandie, uarangna kam ka·na bakrimanichi,  namgipa dingtanganiko ra·bana ama. Uandaken VHC-ba pilakni ku·mong-nangrimanichi ia dingtanganiko ra·bana miksonge kamrangko ka·enga.

Meghayala-ni VHCrang maikai dingtanga?

Meghalaya-o manderang songni nokmarang aro me·chik dolrangna namen ka·donga aro uamangko mande ra·a. Ia songni-nokni dilgiparangan VHC-oba dilgiparang ong·a. Ka·dongna man·gipa dilgiparangni aganon, manderang knachaka aro kam ka·a.

A·dok sorkari VHC-rangna uamangni nanganirangko on·ne nambate kam ka·na dakchakenga.

VHC dolprakan tom·e chanchianirang, attendance aro tangka koros ka·anirangko see rakkina VHC register-rangko man·soaha. Ku·siktangtango segimin, dingtang dingtang an·seng-baljokani bewalrangni gimin ma·sina altugipa IEC ki·taprangkoba uamang man·soaha. Ia IEC ki·taprang VHC-ni manderangko an·seng-baljokani dingtang dingtang obostarangni gimin skie ra·na aro uarangni gimin u·ia gnang agangrikanirangko dakna dakchaka.

Sorkarini mingsa dingtangmanchagipa ja·kuko de·aniara, songprakni an·o donggiparangni aro bi·sarangna cha·a-ringani data-rangko mobile app-ko jakkale VHC-na on·atanian ong·a. Indake dakanichi ia VHCrang dakchakaniko nangenggipa manderangko u·ia aro uni kri kamrangko ka·na man·a.

VHC-ni namgnirang

Songrangna dingtanganirangko ra·baanio VHCrangni kamrangko bang·en nikna man·engaha.

Badiaba songrango, VHC-rang Pradhan Mantri-Ayushman Bharat Infrastructure Mission (PM-ABHIM) scheme-ni gita gital sub-centrerangko rikna dakchakenga.

Gipinrango, cha·ani-ringani bewalrangko namdapatna gitalgipa cholrangko sandienga. Jekai, East Khasi Hills a·jani Wahlyngdoh VHC-o, an·o donggipa aro sok kanenggipa ma·giparangna dakchakna misirangko ge·enga. Apsan a·jani Mawsadang PHC, Fishery Department baksa bakrime kangal-cholgrigipa ba saani donge kengnio ong·gipa manderangna rim·daldalgimin na·tokrangko on·ne dakchakenga.

Iarangan biaptangni neng·nikanirangna biaptangonin namatani cholrangko sandie jakkalani ong·a.

Re·mikkangani

Da·alo 98% Meghalaya-ni songrango VHC-rangko bikotaha. Ian mikkangchina dal·gipa ja·kuko de·ani ong·a. Indiba kamrang uano bon·changkuja.

2025-ni bilsini jatchiona kingking 38% VHC-rangsan jaantini tom·bimonganirangko VHC APP-o see rakkiaha. Mitam memberrang tom·anirangko dakdilna ba neng·nikanirangko namatna jajakuenga.

Uamangko dakchakna, sorkari saksa sakgipinchiko skie ra·ani ba peer learning exercise-rangko a·bachengataha. Bak ra·na gisik nangbregijagipa VHC-rangko dingchikgipa VHC-rang okame, uamangni tom·anirangko nirikna aro nambate dilna skie ra·na mesoke on·enga. Iandakgipa skie ra·anirangko VHC-oni VHC-ona dakanirangni bilakenga ine namen nikna man·enga.

Sorkarichisande an·seng-baljokaniko namdapatna man·jawani gimin, iako dakna an·ching pilakkon nanga.

Manderang ku·cholsan ong·e bakrimon bang·a chu·sokatanirangko nikna man·a ine Village Health Council-rang sakkiko on·enga. Hai an·ching uamangko namdapatna, uamangna dakchakna, aro nambata an·seng-baljokaniona Meghalaya-ni re·mikkanganio bak ra·na.

Na·simang iakoba nina man·gen: 

Na·simang iakoba poraina man·gen: Mawsynram-o songni Govt skul-ni skigipa saksa  maikai tanggipa klassroomko tariaha

na·simang hubnetwork.in, oniko video-ko niangan baksa poraina man·gen.

Chingko ka·mao mesokgipa social mediarango jarikna man·gen:-

Twitter- twitter.com/nemediahub

More articles

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.

-->
-->

Latest article