28.3 C
Tura

Meghalaya Health Atlas a·doko sanna-banani bidingo maiko mesoka?

Must read

ROOPAK GOSWAMI

Shillong, Feb 22: Meghalaya a·dokona an·seng-baljokani bidingo a·songo nambatgipa dingtanganiko ra·banasiengama? State Health Systems Resource Center-ni (SHSRC) tarie gital oprake on·gimin Meghalaya Health Atlas-o, a·doko an·seng-baljokani aro sanna-bananina kam ka·anio da·ororo ong·enggipa obostarang aro 2030 bilsio mai dingtanganirangko ra·bana miksongenga, uarangko data-rang baksa tale janapanirangko daka.

Ia Atlas-o mingsa nangchongmotgipa janapani gnang. Meghalaya a·dok uni budget-oniko sotsku percent-na baten an·seng-baljokanina chamma – ian a·songo pilakna bate batgipa ong·a. A·dokni per capita an·seng-baljokanina koros ka·ani ₹7,690 ong·a, ian a·song gimiko ₹3,169  ong·ana bateba bata. Iachi, a·doko sanna-bananina ja·ku de·ani namen dingtangrorobaengaha ine nikna man·a.

Khasi Mother & Child
Representative Image

Ia Atlas-o re·anggipa bilsi Bongani gisepo ma·giparang aro bi·sarangni an·seng-baljokanio nambatanirangkoba bang·en nikna man·a ine mesoka. 2020 aro 2025 bilsirangni gisepo, ma·giparangni sianirang 57 percent komibataha, aro bi·sa odekrangni sianirang 42 percent komibatangaha. Ia namdapanirangara dingtang dingtang kamrangko ka·anirangni a·sel ong·a jekai Rescue Mission aro Chief Minister’s Safe Motherhood Scheme, jean dingtang dingtang neng·nikanirang jekai re·a-doani cholrang, dongchakani biaprang aro songni-nokni gisepo u·i-ma·sianirangko namdapatna dakchakaha.

Indake ong·genchimode, district-level-ni data-de dingtangbea. A·dok gimikniko niatgenchimode nambatenga ine nikna man·a indiba, jolni kri dingtanganirang donga, uandake biapni kri namedake kamrangko ka·na nanga ine mesoka.

Atlas-o sabisirangko janapanioba dingtanganirang donga ine nikna man·gen. Circulatory sabisirang jekai bang·bata manderangko sianiona sokata, aro una agreba neoplasm aro bibikni sabisirangba manderangni siani gnigipa aro gittamgipa mongsonggipa a·selrang ong·a. Bi·sa odekrangni sae siani 2019 bilsio 58.73 percent ong·aoni 2023 bilsio 76.54 ong·e tang·doaha. Saksa sakgipinona batrorogipa sabisirang donggenchimoba, batrorogijagipa aro atchikapgipa sabisirangba bang·batroroenga ine chimonggimin data-o parakata.

Sanna-banani cholrangko niatgenchimode, 2024-25 bilsirango Meghalaya-o dam 16 district hospital-rang, dam 31 community health centre-rang, dam 137 primary health centre-rang, aro dam 496 sub-centre-rang donga. Bang·a nangchongmotgipa sanna-banani cholrangko on·engoba, atchidaldal bi·sarangko sanna-banani cholrangko badiaba badiaba a·jarango dongjaenga ine Atlas-o parakataha. Santimgiparang aro specialist-rangko bang·baten nangengkua ine nikna man·gen.

Technology aro dingtang dingtang cholrangko ra·e kam ka·anina a·doko mongsonggipa ja·ku de·anirang dong·a. Samrangko manderangona sokatna drone-rangko jakkalaniko West Garo Hills a·jao a·bachengatchenganichi, diltugipa songrango samrangko sokatani adita kontarangoniko minute 30-mangona komiatna man·aha. MOTHER App sakprakprak bimung segatgimin an·o donggipa ma·gipako see rakkia, uandake frontline worker-rang aro administrator-rangko high-risk ba kenbegnio ga·akgipa ma·giparangko u·ina aro uamangna gong·rake ja·ku de·na dakchaka. Uandake, Megha Health Insurance Scheme-ni (MHIS) ning·ao ge 93 nokdangrangni bimung donga, aro re·anggipa bilsi 13-o kror ₹1,000 tangkarangchi dakchakaniko on·angaha. Ia pilak kamrangan sanna-bananio namdapatanirangko ra·baenga ine mesoka.

Ia Atlas-o janapgimin nambatgipa bak-ara 2030 bilsina niksamsoani ong·naba gnang: ma·giparangni sianganirangko bilsiprako 50-na komiatani, Infant Mortality Rate ba bi·sa odekrangni sianiko sak 10-na komiatani, aro janggi tanganiko bilsi 75-na bate ong·atani. Ia a·briarigipa a·dok, jeoni 79.4 percent manderang songrango songdonga, uno ia niksamsoanirang namen dal·bea ja·kurangko de·aniko mesoka.

Maternal mortality drops sharply in Meghalaya after MOTHER project rollout

Ia Atlas, ka·dongna man·gipa data, namedake am·sandie man·giminrangko sakkirang baksa mesokenba uarangni kri dingtang dingtang a·jarango ja·ku de·anirangko bilakbatatna dakchakgen ine Health and Family Welfare-ni Principal Secretary, Dr. Sampath Kumar aganangaha. Meghalaya a·dok, ma·giparangni sianirangko komiatani, nangchongmotgipa sanna-banani aro MHIS-chi tangka-paisarangko on·e dakachakaniko on·na, “neng·nikanichi bikotgimin, aro data-o pangchake kam ka·ani” bewalko ra·gataha  ine National Health Mission-ni Mission Director Ramakrishna Chitturi aganangaha.

Uandake, Atlas-ara, data-ko dingtang bewalo nambate, ma·sibate jakkalani cholko ra·gatani ong·a ine SHSRC-ni State Nodal Officer, Dr. Valerie J. Laloo, aganangaha. Ian report-san ong·aija, indiba a·dokni nangnikani kri bewalrangko sing·dona, chanchisamsoanirangko nie nina, aro nambata cholrangko ra·gatna okamani ong·a ine aganangaha.

Meghalaya Health Atlas-ara statistics-ko chimonganisan ong·aija indiba, tangka-paisarangni bidingo dakchakanina krengani, niamko dingtangatani, songni-nokni manderang baksa bakrimani aro technology-ko jakkalani bidingo parakatani ong·a.

Na·simang iakoba nina man·gen: 

Na·simang iakoba poraina man·gen: Indian Constitution-ni Eight Schedule-o A·chik ku·sikko napatna dabianiko gital daktaia

na·simang hubnetwork.in, oniko video-ko niangan baksa poraina man·gen.

Chingko ka·mao mesokgipa social mediarango jarikna man·gen:-

Twitter- twitter.com/nemediahub

Youtube channel- www.youtube.com/@NortheastMediaHub2020

Instagram- www.instagram.com/ne_media_hub

More articles

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.

-->
-->

Latest article